gevoelens

Niet bijzonder, wel een wonder

De door jou beschreven ego-vorming bepaalt ook onze gevoelens, onze relaties. Wil je daar iets over zeggen?
Ja, de simpele beleving, die echt gevoel is en waar we geen macht over hebben, is in onze cultuur in diskrediet geraakt. Wat wij ‘gevoel’ noemen mist alle simpelheid, alle argeloze directheid. Dat is geen toeval: we moeten het zorgvuldig in overeenstemming brengen met de persoon die wij menen te zijn en menen te moeten zijn. Iemand zijn is een full time job.

Het prototype van echt gevoel is natuurlijk de simpele aanraking. De bron van het gevoel is de werkelijkheid. Maar we gebruiken het woord ‘gevoel’ ook voor heel veel dingen die niets met de werkelijkheid te maken hebben. Hieronder vallen seksuele fantasieën, maar ook de zorgen die we ons maken, en de sensaties en sentimenten die verhalen opwekken. We maken zulke gevoelens in ons eigen lichaam, meestal uit de grondstof angst. Een verhaal moet spannend zijn. Wat wordt er gespannen? Onze eigen spieren.

Een mens wordt niet onmiddellijk gevoelsarm als hij af en toe een verhaaltje hoort. Maar wel als hij het leven als verhaal gaat beleven en niet meer tussen de dingen, de mensen, de dieren en de planten, maar tussen de feiten, de gedachten over de wereld leeft. Dit is bij ons allemaal het geval.

Zie je nog verschil tussen mannen en vrouwen als het gaat om gevoelens?
Het oorspronkelijke directe contact van de vrouw met de substantie van het leven, met het onweetbare levensmysterie, lijkt tot het verleden te behoren, met uitzondering wellicht tijdens en de eerste tijd na de bevalling.

Lao Tse over dat oorspronkelijke verschil :

Ken het manlijke, maar woon in het vrouwelijke.
Wees het stroombed van het ondermaanse.
Als je het stroombed van het ondermaanse bent,
Blijft je oorspronkelijke karakter onverdeeld
En kom je steeds weer thuis bij wat je als kind al was.

Ken het beredeneerbare, maar woon in het intuïtieve.
Neem een voorbeeld aan al het bestaande.
Als je een voorbeeld aan al het bestaande neemt,
Gaat je diepste wezen niet verloren
En kom je steeds weer thuis in het onverdeelde.

Ken het glorieuze, maar woon in het roemloze warme,
Wees de vallei van het ondermaanse.
Als je de vallei van het ondermaanse bent,
Blijft je diepste wezen vol
En kom je steeds weer thuis bij de eenvoud van het onversnedene.

Door hout te versnijden ontstaan nuttige werktuigen.
Onder leiding van een ten volle levend mens
Kan zo’n werktuig minister of rechter worden.
Maar die het beleid bepaalt moet onversneden zijn.

De vrouw in onze (westerse) cultuur profileert zich als gevoelsdeskundige, wat een bedenkelijke specialisatie is. Voor vrouwen is het gebruikelijk om gevoelens als machtsmiddel in te zetten of ermee te koop te lopen. Echt vrouwelijk is het (in deze tijd) om bepaalde gevoelens te menen te mogen verwachten. Een man, speciaal de echtgenoot, krijg je er meestal wel plat mee – vergeet niet hoeveel voorbereidend werk de moeder en de vorige partners al gedaan hebben. Geen man die daar niet onder geleden heeft. Zullen we een vrouw ooit horen zeggen: “Ik vind dat je dit of dat zou moeten voelen, maar vertel eens, wat voel je werkelijk?” Ze kijkt wel uit.

Mannen lijken er minder een verdienste in te zien dat ze iets voelen. Zij hebben hun trotsbronnen elders, vaak in werk. Wel is de man geneigd zich te schamen voor aanwezige of ontbrekende gevoelens. Dit bewijst dat hij ook geen flauw idee van de ware aard van gevoel heeft.